Ανεπιθύμητη θυσία, συγκρουσιακή διάσταση. Οφείλω να παραδεχθώ ότι ο τίτλος πράγματι εμπεριέχει μια αντίφαση. Γιατί κάποιος ευλόγως θα αναρωτηθεί: "Υπάρχει ανεπιθύμητη θυσία;". Η απάντηση είναι ότι όντως υπάρχει, όσο και αν η ίδια η έννοια της θυσίας αντιφάσκει με την αρνητικότητα που περιβάλλει την έννοια του ανεπιθύμητου. Ενδεχομένως, δε, στην πράξη αποτελεί την πλειονότητα των θυσιών, όπου ο σύγχρονος άνθρωπος υποβάλλει τον εαυτό του, σε κοινωνικό και ειδικά σε διαπροσωπικό επίπεδο.
Ίσως βέβαια ήταν προσφορότερος ή ακριβέστερος ο όρος "μη επιθυμητή θυσία", εντούτοις το αποτέλεσμα δεν παύει να είναι ένα: Η σύγκρουση!
Είναι ουσιαστικά εκείνη η θυσία που ο άνθρωπος επιλέγει συνειδητά1 μεν, με μισή καρδιά δε, να κάνει στο πλαίσιο μιας κοινωνικής2 σχέσης, ώστε να επιτύχει κάποιο σκοπό ή στόχο.
Ας δούμε όμως τον ορισμό της θυσίας ενός έγκριτου γλωσσολόγου:
Θυσία είναι "η στέρηση υλικών ή ηθικών αγαθών, ενδεχομένως προσφορά και της ίδιας της ζωής, την οποία υφίσταται κάποιος για την επίτευξη ευγενούς και ανιδιοτελούς σκοπού."3
Καθώς λοιπόν η θυσία είναι εξ ορισμού συνειδητή επιλογή, η μη επιθυμητή διάστασή της προκαλεί αναπόφευκτα μια συνειδησιακή σύγκρουση, καθώς οι επιλογές μας - ορθολογικές ως ανθρώπινες - έρχονται σε αντίθεση με τις αξιακές μας αρχές, ειδικά περί ανθρωπισμού. Κοινώς, ειδικά σε μία διαπροσωπική σχέση - πολλώ μάλλον συντροφική - ως θυσία νοείται κάθε πράξη αυτοπεριορισμού που κάνεις για τον άλλο ανιδιοτελώς, χωρίς να περιμένεις ανταπόδοση ή όφελος. Όταν, αντίθετα, το άτομο επιλέγει να κάνει θυσίες που δεν τις θέλει πραγματικά, είτε λόγω υποχρέωσης, είτε αναμένοντας κάποιο όφελος, τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι η - ασυνείδητη - ανάπτυξη της ως άνω συνειδησιακής σύγκρουσης θα δημιουργήσει ψυχολογικό πρόβλημα.
Βεβαίως, καμία σχέση ούτε διαπροσωπική, ούτε κοινωνική ή οικονομική κλπ, δεν είναι δυνατόν να τελεσφορήσει, χωρίς διάθεση αποδοχής περιορισμών. Ωστόσο, το μυστικό είναι όχι οι έξωθεν περιορισμοί, αλλά η συνειδητή επιλογή του αυτοπεριορισμού, που είναι δυνατόν να προσφέρει γαλήνη.
Έτσι, δεν έχει ουσία να συζητάμε ή να συγκρίνουμε τις θυσίες μας με τις θυσίες των άλλων, και να υπερηφανευόμαστε για τη δήθεν υπεροχή μας, προκαλώντας ενδεχομένως περισσότερες θυσίες από εκείνες που αντέχουμε. Χρειάζεται μόνο να συνειδητοποιήσουμε ότι οι θυσίες είναι επιλογή χωρίς ανταποδοτική προσμονή, αποδεχόμενοι εν τέλει τον αποδέκτη των θυσιών μας ως έχει, επειδή έτσι το(ν) θέλουμε, άν το θέλουμε πραγματικά! Και τότε μόνο, με αμοιβαίο αυτοπεριορισμό, θα επιτύχουμε τη σύνθεση, ώστε το κόκκινο και το άσπρο να γίνουν ροζ και όχι πουά!
1. Ακόμη και στην περίπτωση που θυσίες μας επιβάλλονται έξωθεν, είναι επιλογή μας το να τις ακολουθήσουμε, αποφεύγοντας έτσι τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της μη συμμόρφωσης!
2. Με τον όρο κοινωνικές αναφερόμαστε σε κάθε είδους σχέσεις που αναπτύσσονται στα πλαίσια μιας κοινωνικής δομής ή οργάνωσης και χαρακτηρίζουν τη δραστηριοποίηση των ατόμων που εντάσσονται σε αυτή.
3. Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Β' Έκδοση, Γ' Ανατύπωση 2006
εκούσιος ψυχαναγκασμός δλδ… ερωτικός ή κοινωνικός! :0
ΑπάντησηΔιαγραφή